در سالهای اخیر، با مطرح شدن تغییرات مهم در قوانین مرتبط با مهریه، بسیاری از زنان—چه در آستانه ازدواج و چه متأهل—نگران تأثیر این تحولات بر امنیت حقوقی و مالی خود هستند. از سوی دیگر، بخش عمدهای از دعاوی خانواده ناشی از عدم آگاهی از حقوق قراردادی و قانونی است؛ حقوقی که اگر بهموقع و درست ثبت شوند، میتوانند جایگزینی مطمئنتر و کارآمدتر از مهریه باشند.
این مقاله یک راهنمای جامع و کاربردی برای زنان است تا بدانند چه حقوقی را میتوان و باید در عقدنامه یا سند رسمی ثبت کرد و متأهلین چه اقداماتی لازم دارند تا از حقوق خود در برابر تغییر قوانین حفاظت کنند.
بخش اول: چکلیست کامل اقدامات ضروری برای زنان متأهل
اگر در حال حاضر عقدنامه رسمی دارید و مهریه شما ثبت شده است، تغییرات احتمالی در قانون مهریه ممکن است بر سرعت و نحوه وصول آن تأثیر بگذارد. بنابراین لازم است حقوق قابلاتکا و پایدارتر را در قالب وکالت، شروط ضمن عقد یا توافقات رسمی ثبت کنید.
۱. دریافت وکالت در طلاق (حق طلاق) به صورت رسمی و بلاعزل
- این وکالت میتواند در قبال بخشش بخشی از مهریه یا حتی بدون بذل مهریه، بنا بر توافق زوجین صادر شود.
- توصیه میشود:
- اسقاط حق ضم امین و ناظر
- اختیار مراجعه به دادگاه، داوری، تعیین وکیل
- اختیار بذل هر میزان از مهریه برای اجرای طلاق
- در متن وکالتنامه ذکر شود.
۲. تنظیم و ثبت توافقات غیرمالی در دفتر اسناد رسمی
این توافقات عبارتند از:
- تنظیم حضانت فرزندان حتی در زمان اختلاف
- حق خروج از کشور
- حق انتخاب محل سکونت
- شیوه اداره امور مالی و اموال مشترک
ثبت رسمی این موارد باعث میشود حتی اگر قوانین مربوط به مهریه تغییر کند، این حقوق همچنان معتبر و قابل اجرا باشند.
بخش دوم: چکلیست طلایی حقوق قابل درج برای زنان مجرد (در آستانه ازدواج)
بهجای تمرکز صرف بر میزان مهریه، بهتر است حقوق زیر را بهعنوان شروط ضمن عقد لازم در عقدنامه یا سند رسمی ثبت کنید. این شروط قابل اجرا، الزامآور و مطمئنتر از مهریههای سنگین هستند.
۱. وکالت در طلاق (حق طلاق)
زن بهعنوان وکیل مرد اختیار:
- ثبت دادخواست طلاق
- حضور در جلسات دادگاه
- اخذ حکم طلاق
- مراجعه به دفترخانه
- اجرای صیغه طلاق
را داشته باشد. این وکالت حتماً باید:
- بلاعزل باشد
- همراه با اسقاط حق ضم امین و ناظر باشد
- در عقدنامه یا سند رسمی خارج از آن ثبت گردد
۲. حق تعیین محل سکونت
با درج این شرط:
- زن میتواند محل زندگی را انتخاب کند
- یا انتخاب محل سکونت مشروط به توافق طرفین میشود
بدون این شرط، اختیار تعیین محل سکونت طبق قانون با مرد است.
۳. حق خروج از کشور
زن میتواند:
- بدون نیاز به اجازه کتبی مجدد از شوهر
- گذرنامه بگیرد
- از کشور خارج شود
۴. حق اشتغال و تحصیل
در قرارداد ذکر شود:
«زوج حق ندارد زن را از اشتغال مشروع یا تحصیل در هر مقطع و شهر منع کند.»
۵. حق حضانت فرزندان در صورت طلاق
توافق درباره:
- محل زندگی کودک
- نحوه ملاقات
- تصمیمات مهم آموزشی و درمانی
۶. شرط تنصیف دارایی (تقسیم اموال مشترک)
این شرط میتواند:
- بر اساس میزان مشارکت زن در زندگی
- یا بهصورت ۵۰-۵۰
تنظیم شود.
۷. حق اقامت جداگانه در شرایط خاص
برای مواقعی مانند آزار، سوءرفتار، تهدید و… بدون اینکه تمرد از زوجیت محسوب شود.
۸. وکالت در امور اداری و قضایی
از ثبتنام مدارس تا امور بانکی، ملکی، اداری و قضایی.
بخش سوم: جمعبندی حقوقی درباره قانون جدید مهریه ۱۴۰۵
بر اساس طرحهای جدید در حال بررسی:
- سقف مهریه ۱۴ سکه برای حبس است، نه برای اصل مهریه.
- یعنی:مهریه بیش از ۱۴ سکه همچنان قابل مطالبه است، اما ضمانت اجرای حبس ندارد.
- امکان توقیف اموال همچنان برقرار است.
- در صورت اجرای مهریه، مرد حق انتقال اموال برای فرار از دین ندارد و با مجازات روبهرو میشود.
- زنان میتوانند با بخشش مهریه و گذشت از حقوق مالی، درخواست طلاق بدهند.
با این تغییرات، اتکا به مهریه بهتنهایی کافی نیست و لازم است زنان حقوق قراردادی خود را محکم کنند.
نمونه کاربردی اظهارنامه درخواست تنظیم شروط ضمن عقد و حقوق قراردادی برای زوجه
اظهارنامه
اظهارکننده: …………………
مخاطب: …………………
موضوع: درخواست تنظیم و ثبت شروط ضمن عقد نکاح
با سلام
احتراماً به استحضار میرسانم نظر به اینکه تصمیم به ثبت عقد نکاح رسمی با جنابعالی داریم و با توجه به ضرورت صیانت از حقوق متقابل زوجین، اینجانب درخواست دارم شروط زیر پیش از ثبت عقد، در قالب شروط ضمن عقد یا در سند رسمی مجزا در دفترخانه اسناد رسمی درج و امضا گردد:
- وکالت بلاعزل زوجه در طلاق با اسقاط حق ضم امین و حق ناظر.
- حق انتخاب محل سکونت با زوجه یا مشروط به توافق طرفین.
- وکالت بلاعزل برای اخذ گذرنامه و خروج از کشور.
- شرط عدم منع تحصیل و اشتغال زوجه.
- تعیین تکلیف حضانت فرزندان و نحوه ملاقات در صورت طلاق.
- شرط تنصیف داراییهای زوج پس از ازدواج.
- وکالت زوجه در امور اداری، قضایی و بانکی.
بدیهی است هدف از این شروط حفظ آرامش، احترام متقابل و پایداری زندگی مشترک میباشد.
امضاء
تاریخ
برای دریافت مشاوره تخصصی و تنظیم اوراق قضایی متناسب با پرونده خود، از طریق واتساپ با ما در ارتباط باشید: ارتباط با وکیل متخصص
در شرایطی که قانون مهریه در آستانه تغییر است، اتکا به مهریه بالا دیگر تضمین مطمئنی برای حفظ حقوق زنان نیست. بهترین و مؤثرترین راه، ثبت دقیق و رسمی حقوق قراردادی است—چه برای زنان متأهل و چه برای دخترانی که در آستانه ازدواج هستند.
این چکلیست به شما کمک میکند تا زندگی مشترک را با امنیت حقوقی، آرامش و آگاهی آغاز یا ادامه دهید.
برای دریافت مشاوره تخصصی و تنظیم اوراق قضایی متناسب با پرونده خود، از طریق واتساپ با ما در ارتباط باشید: ارتباط با وکیل متخصص
پرسش و پاسخهای متداول
- آیا شروط ضمن عقد باید حتماً در عقدنامه ثبت شوند؟
نه، میتوانند در دفترخانه اسناد رسمی نیز در قالب سند رسمی تنظیم شوند. - وکالت در طلاق همان حق طلاق است؟
بله، ولی در قالب وکالت حقوقی. یعنی زن وکیل مرد میشود برای انجام تمامی مراحل طلاق. - آیا شرط تنصیف دارایی الزامآور است؟
بله، در صورت درج در عقدنامه یا سند رسمی، قابلیت اجرا در دادگاه دارد. - اگر مرد اموالش را برای فرار از مهریه منتقل کند چه میشود؟
طبق قوانین جدید، این انتقال باطل است و مرد مجازات دارد. - آیا مهریه بالای ۱۴ سکه حذف شده؟
خیر، فقط ضمانت اجرای حبس برای بیش از ۱۴ سکه حذف میشود. - زنان متأهل هم میتوانند حق خروج از کشور بگیرند؟
بله، با دریافت وکالت بلاعزل از همسر در دفتر اسناد رسمی. - آیا حق اشتغال باید حتماً ثبت شود؟
اگر ثبت نشود، مرد طبق قانون میتواند زن را از برخی مشاغل منع کند. - آیا شروط ضمن عقد قابل برگشت هستند؟
خیر، اگر در سند لازم ثبت شوند، برگشتپذیر نیستند مگر با توافق کتبی طرفین. - حضانت فرزند را میتوان قبل از طلاق تعیین کرد؟
بله، از طریق سند رسمی امکانپذیر است. - اگر مرد حاضر به امضای شروط ضمن عقد نشود چه باید کرد؟
عقد بدون ثبت شروط امکانپذیر است، اما توصیه میشود بدون این شروط با احتیاط کامل تصمیمگیری کنید.
دیدگاه خود را بنویسید